[VIDEO] Z dwóch kontaktów tygodniowo zostały dwie godziny miesięcznie. Czy system utrwala skutki izolacji dziecka od matki?

Przez około dwa lata Martyna Brauer miała pozostawać bez regularnego, bezpośredniego kontaktu ze swoją córką, mimo że wcześniejsze postanowienia sądu przewidywały spotkania początkowo dwa razy w tygodniu. Jak twierdzi matka, ojciec dziecka nie realizował ustalonych kontaktów, natomiast ich częstotliwość była z czasem ograniczana najpierw do jednego spotkania tygodniowo, następnie do spotkania raz na dwa tygodnie, aż najnowsze postanowienie Sądu Rejonowego w Pabianicach przewidziało zaledwie dwie godziny kontaktu miesięcznie.

Jeżeli przedstawiona przez Martynę chronologia znajduje potwierdzenie w aktach, zasadnicze pytanie dotyczy nie tylko aktualnego zakresu spotkań, lecz także tego, jakie działania podejmowały wcześniej sąd, kuratorzy i inne uczestniczące w sprawie instytucje, aby doprowadzić do wykonywania już wydanych orzeczeń.

Dwie godziny miesięcznie po około dwóch latach rozłąki

23 lipca 2026 roku Sąd Rejonowy w Pabianicach, III Wydział Rodzinny i Nieletnich, wydał kolejne postanowienie w sprawie prowadzonej przez sędzię Magdalenę Gałkowską. Sąd oddalił między innymi wnioski Martyny Brauer dotyczące zmiany miejsca pobytu córki, pieczy naprzemiennej oraz kontaktów w zakresie oczekiwanym przez matkę.

Władza rodzicielska ojca została ograniczona poprzez ustanowienie nadzoru kuratora, który ma składać sprawozdania co sześć miesięcy. Ograniczona została również władza rodzicielska Martyny, której pozostawiono między innymi możliwość współdecydowania o określonych istotnych sprawach dziecka oraz dostęp do informacji dotyczących jego zdrowia i edukacji. Ojciec został zobowiązany do przekazywania takich informacji pisemnie, nie rzadziej niż raz w miesiącu.

Sąd zobowiązał również oboje rodziców do podjęcia wspólnej terapii psychologicznej oraz terapii indywidualnej, natomiast ojciec ma zapewnić córce terapię psychologiczną.

Jednocześnie kontakty matki z dzieckiem zostały ustalone na drugi i czwarty wtorek każdego miesiąca, od godz. 15:00 do 16:00, na terenie Pabianickiego Centrum Pomocy Rodzinie. Przez pierwszych sześć miesięcy podczas spotkań mają być obecni ojciec oraz psycholog, a dopiero później kontakty mają odbywać się przy udziale psychologa, lecz bez obecności innych osób dorosłych.

W praktyce oznacza to dwie godziny kontaktu miesięcznie.

Problemem nie jest wyłącznie iłość godzin

Nie dysponujemy jeszcze pisemnym uzasadnieniem postanowienia, dlatego nie przesądzamy, jakie dowody oraz opinie specjalistów zdecydowały o takim rozwiązaniu. Wątpliwości budzi jednak to, czy po około dwóch latach ograniczonej relacji dwie godziny miesięcznie mogą stworzyć realne warunki do odbudowy więzi matki z dzieckiem, szczególnie jeżeli nie określono mechanizmu stopniowego zwiększania częstotliwości spotkań.

Nie mniej istotna jest obecność ojca podczas kontaktów przez pierwszych sześć miesięcy. Martyna właśnie jemu zarzuca wcześniejsze blokowanie relacji z córką, dlatego należałoby wyjaśnić, czy sąd analizował również możliwość wpływu jego obecności na zachowanie dziecka, swobodę okazywania emocji i wystąpienie konfliktu lojalnościowego.

Co należałoby wyjaśnić?

W naszej ocenie odpowiedzi wymagają przede wszystkim następujące kwestie:
1. Dlaczego częstotliwość kontaktów była stopniowo zmniejszana, jeżeli wcześniejsze spotkania – według relacji matki – nie były realizowane?
2. Jakie środki zastosowano wcześniej, aby wyegzekwować postanowienia przewidujące kontakty dwa razy, a następnie raz w tygodniu?
3. Czy ustalono, dlaczego kolejne kontakty nie dochodziły do skutku i który z rodziców odpowiadał za niewykonywanie poszczególnych obowiązków?
4. Czy badano wpływ długotrwałej separacji na zachowanie dziecka, w tym możliwość występowania konfliktu lojalnościowego, osłabienia więzi albo negatywnego przekazu dotyczącego drugiego rodzica?
5. Dlaczego przez pierwszych sześć miesięcy podczas spotkań ma być obecny ojciec, któremu matka zarzuca wcześniejsze utrudnianie kontaktów?
6. Czy przewidziano możliwość szybkiego zwiększania częstotliwości spotkań, jeżeli ich przebieg będzie prawidłowy i specjaliści nie stwierdzą przeciwwskazań?
7. Jak szybko sąd oraz kurator zareagują, jeżeli również obecne kontakty nie będą realizowane zgodnie z postanowieniem?

Nie jest rolą redakcji wskazywanie sądowi, jakie orzeczenie powinien wydać, ani zastępowanie opinii psychologów lub kuratorów. Można jednak wskazać obszary, w których reakcja instytucjonalna mogłaby być szybsza i bardziej ukierunkowana na rzeczywistą odbudowę więzi dziecka z rodzicem.

W przypadku kolejnych niezrealizowanych kontaktów należałoby przede wszystkim ustalać ich przyczynę bez wielomiesięcznej zwłoki, dokumentować sposób przygotowania dziecka do spotkania oraz szybko reagować na niewykonywanie obowiązków wynikających z orzeczenia. Jeżeli kontakty mają służyć odbudowie relacji, zasadne wydaje się również regularne ocenianie ich przebiegu przez specjalistę i odpowiednio szybkie rozszerzanie zakresu spotkań, jeżeli pozwala na to dobro dziecka.

Istotną rolę może mieć także kurator, którego nadzór nie powinien ograniczać się wyłącznie do okresowego sprawozdania, jeżeli problem dotyczy bieżącego wykonywania kontaktów. Przy relacji osłabionej przez wielomiesięczną separację półroczny okres pomiędzy kolejnymi ocenami sytuacji może oznaczać kolejne miesiące utrwalania stanu faktycznego.

Rzecznik Praw Dziecka był uczestnikiem postępowania

Do sprawy przystąpił również Rzecznik Praw Dziecka. Biuro RPD potwierdziło redakcji udział w postępowaniu, odmawiając jednocześnie komentowania szczegółów sprawy z uwagi na ochronę prywatności dziecka i niezawisłość sądu.

W tej sytuacji zasadne pozostaje ustalenie, czy Rzecznik analizował skutki wielomiesięcznego braku kontaktów, czy przedstawiał stanowisko dotyczące sposobu odbudowy więzi oraz czy wskazywał na ryzyko utrwalenia sytuacji powstałej wskutek niewykonywania wcześniejszych postanowień.

Udział instytucji powołanej do ochrony praw dziecka powinien być bowiem oceniany nie tylko przez sam fakt przystąpienia do postępowania, lecz także przez działania podejmowane w jego toku.

Czas działa na niekorzyść dziecka

Największym problemem w podobnych sprawach jest to, że upływ czasu może sam stworzyć sytuację, którą później trudno odwrócić. Jeżeli kontakty przez wiele miesięcy nie dochodzą do skutku, więź naturalnie słabnie, a następnie właśnie jej osłabienie może prowadzić do dalszego ograniczania relacji.

Dlatego najważniejsze pozostaje dziś nie pytanie o to, kto wygra spór pomiędzy rodzicami, lecz czy instytucje stworzą rzeczywisty, kontrolowany i możliwie szybki mechanizm odbudowy relacji dziecka z matką, jeżeli nie ma ku temu przeciwwskazań wynikających z dobra dziecka.

Bo jeżeli wcześniejszych kontaktów nie wykonywano, a odpowiedzią systemu było przede wszystkim ich ograniczanie, należy wyjaśnić, czy nie doszło do sytuacji, w której brak skutecznej reakcji państwa zaczął utrwalać skutki tego, czemu państwo wcześniej powinno było zapobiec.